Beste lezers,

Ik schrijf deze aflevering omtrent mijn verblijf in Malawi op 15 juni 2010. Dat betekent dat ik over ruim twee weken klaar ben met mijn werk alhier. Ik ben hier nu meer dan 5 weken aan de slag en op dit moment heb ik het idee dat de tijd dat ik hier ben, is omgevlogen. Over drie weken ben ik al weer op de terugweg via Mzuzu, waar ik dan nog een dag ga rondkijken. Mijn route naar huis verdeel ik, ook vanwege de afstand, over een totaal van vier dagen. Voordeel is dat ik dan niet “stuiterend van de indrukken” weer op Schiphol aankom. In die vier dagen zal het allemaal wel weer iets bezinken en dan kan ik ook wat dingen voor mezelf doen. Voorbeelden? Ik wil in Mzuzu graag naar de markt. Die is daar zeer groot en uitgebreid en daar neem ik een middag de tijd voor. Bovendien heb ik op de heenreis vlak bij mijn verblijf aldaar een oudere boer gesproken (zijn Engels was behoorlijk goed) en we hebben toen afgesproken dat ik hem opnieuw zou opzoeken om naar “foto’s van thuis” te kijken. Die belofte ga ik nakomen, net als veel andere beloften: mijn aantekeningenboekje staat er vol mee. Hier en daar moet een foto naar toe, ik wil pakjes met pleisters versturen, een woordenboek, informatie over diverse zaken etc. etc. Als ik thuis kom ben ik nog niet klaar met Malawi. Deze reis zal, meer dan mijn reis naar Kenia van twee jaar geleden, nog een lange nasleep krijgen.

Ik wil maar eens een indruk geven want wat ik deze dagen zoal gedaan heb. Gisteren begon de poli tegen acht uur en wanneer het één uur is heb ik 12 patiënten gezien. In mijn aantekeningen lees ik o.a. een hoestend kind (alleen ’s nachts en drinken van koud water helpt een beetje en ik hoop Causticum ook), ik luister naar een tiener met ernstige astma en na enig puzzelen weet ik voor haar het medicijn. Een zeer ernstige alcoholverslaafde (ja pure alcohol!!!!) komt me weer vertellen dat hij geen enkele verbetering van zijn maagklachten bemerkt. Ik vraag hem of hij nog alcohol drinkt (hij had me de vorige keer bezworen daarmee te stoppen en hij antwoordt ontwijkend en dan weet ik het al: behandeling is zinloos), een jongen van een jaar of 6 met een flink abces achter zijn oor (ik geef Silicea en ik wil hem elke dag terugzien: vandaag was hij er met een doorgebroken abces en we gaan rustig verder), een vrouw met een kleine wond op haar onderarm, maar daaronder zit vrijwel zeker een flinke splinter van een centimeter of drie (die moet er dus ook nog uit: mooie foto gemaakt), een meisje dat ik twee weken geleden gezien heb voor inwendige klachten en nu een uitgebreide uitslag achter en onder haar oor heeft, een man met buikpijn en klachten omtrent malaria met het bizarre symptoom dat wanneer hij gaapt hij geen enkele buikpijn meer heeft (voor de puzzelaars onder jullie: ik weet een malaria-medicijn te vinden dat dit bizarre symptoom in het beeld heeft. Het kostte mij ook wat tijd, maar ik vond het toch naar enige gepuzzel. Wat is een repertorium toch een vreselijk handig boek!!!), een jongen van het centrum die met zijn pols tussen een deur had gezeten en zijn hand nauwelijks meer kan bewegen (vanmorgen kwam hij mij vertellen dat het vrijwel over was; ook leuk van Ruta), een vrouw met een zeer ernstige verzwering van de tonsillen en daar ben ik nu al 4 weken mee bezig en het lijkt erop dat dit me niet gaat lukken, een jongen met buikpijn precies op de navel en na enig doorvragen wordt dit weer een prachtige Tinus Smits casus (één op de 40 tot 50 casussen doe ik het met de Inspiring Homeopathy, veel minder dus dan thuis, het is hier bijna altijd zoeken naar het klinisch passende medicijn voor de klacht waarmee de patiënt komt) etc. etc.

Jullie zien dat het nogal uiteenlopende klachten zijn waarmee ik geconfronteerd wordt. Het hoort overigens bij de homeopathie: je bent specialist in een vak en niet voor een beperkt aantal aandoeningen. Vandaag was een lesdag voor de groep van 11 vrijwilligers die in hun dorpje (zeg maar: landelijke omgeving waar dan ongeveer twee tot vierduizend mensen wonen) de allereerste hulp met homeopathie kunnen verlenen. Je moet dan denken aan wonden (ook brandwonden), koorts, ongevallen, maar ook zijn ze in staat om bijv. malaria te behandelen. De groep komt nu inmiddels vier jaar naar het centrum toe wanneer er een homeopaat “uit het westen” aanwezig is. Ze krijgen dan les (nu van mij dus) in de kennis van de medicijnen en hoe de diverse klachten te behandelen. Geloof het of niet, maar één van hen staat dan om drie uur in de nacht op om in een open vrachtauto (het “openbaar” vervoer) hier op tijd in het centrum te zijn om dan om 09.00 uur van mij het één en ander over homeopathie te horen. Voor die vrachtauto is het niet zo ver, maar hij vertrekt zo vroeg omdat hij mensen om zeven uur in Mzuzu moet afleveren (dat is hier vandaan nog een kleine drie uur rijden) en dus vertrekt hij niet later, anders is hij te laat in Mzuzu. Elisabeth doet het dus en ze moet ook nog weer terug!!! En dan moet je ook bedenken dat ze dan thuis haar eigen bedoeninkje nog heeft. Wanneer je naar de details van de persoonlijke omstandigheden luistert, dan krijg je steeds meer bewondering voor deze groep. Ze zijn niet allemaal even goed in het vak, maar je kunt wel bij ze terecht voor brandwonden en eerste hulp en dat op zich is al heel erg belangrijk. Het centrum geeft hen minimale middelen voor hun homeopatische zorg en ik zie, nu ik ruim 5 weken met hen werk, dat ze best nog wat hulp en materialen (pleisters, verbandmiddelen) kunnen gebruiken. Voor wie mee wil helpen om die hulp mogelijk te maken…..rekeningnummer 62.11.94 op mijn naam ontvangt het graag en elke euro wordt omgezet in daadwerkelijke hulp.

Elke dag voor mij begint om 06.00 uur. Prettig om zo vroeg uit de veren te zijn, omdat het dan al licht is en ik reeds voor het ontbijt de voorbereidingen voor de dag kan maken. Vandaag is een lesdag, maar meestal komen er ook nog wel een paar patiënten naar de kliniek. De mensen die van ver komen, weten niet dat de kliniek op de lesdagen gesloten is. Soms laat ik ook mensen elke dag even terugkomen om te zien hoe het hen vergaat, zoals de jongen die ik hierboven even noemde (met het abces achter zijn oor). Die wil ik van dichtbij volgen om te zien of alles wel goed gaat. Op het lesprogramma stond vandaag o.a. een aantal medicijnen: Ferr.p., Bell.p. Aeth. en Opium. Verder heb ik een begin gemaakt met het onderwerp “reactiepatronen” (niet het gemakkelijkste) en we doen heel veel aan het repertorium. Juist voor dit laatste ben ik hier in Malawi en Peter heeft nu in 5 weken al 12 series gedaan en dan moet je je voorstellen dat hij het grootste deel van dat werk in de nachtelijke uren doet bij het licht van een zaklamp. Onvoorstelbaar!!! In de verre omtrek hier is geen elektriciteit te vinden. Hij heeft tegen me gezegd: “I will work day and night!! In daytime in the field and in nighttime in the books” en hij doet het ook. Ik ga nadenken over een systeem van een zonnepaneel verbonden aan een accu en dan heeft hij in elk geval de beschikking over 12 volt. Kosten omstreeks € 500,00 en dan weet ik vrijwel zeker dat zijn studiemaatje van 10 kilometer verderop er ook heel veel baat bij zal hebben. Peter heeft inmiddels, om in contact met mij te kunnen blijven, op zijn telefoon georganiseerd dat hij daarop een bericht krijgt als hij een e-mail op zijn account heeft binnengekregen. Dan fietst hij naar het contactadres (een paar km. verderop), haalt de mail dan binnen, zet die dan over op zijn telefoon en kan hem dan lezen. Beantwoorden gaat dan op dezelfde manier. Enerzijds dus heel moderne communicatiemogelijkheden, maar wel met omwegen van kilometers op de fiets over wegen die je in Nederland niet meer zult vinden.
Ik zie hem nu ruim 5 weken aan de gang in de kliniek waar hij vaak voor mij de vertalingen verzorgt van Tumbuka naar Engels en omgekeerd. Hij zit dan naast mij en tijdens de consulten kan ik hem tegelijk uitleggen waarom ik welke vraag stel en wat ik vervolgens aan rubrieken in het repertorium zie. Een heel mooie leerervaring. Zijn studiegenoot, Andrea Mkandawire, doet vaak mee en we zijn nu een week verder en zijn dochtertje Glory kreeg ong. drie weken geleden Cedron vanwege dagelijks, op het uur precies, herhalende koortsen en verdere ongemakken en ik kan jullie melden dat deze casus meer dan voortreffelijk loopt. Glory heeft van mij inmiddels een aardig briefje gekregen (Andrea vertaalt die dan voor haar in Tumbuka) en ook een waxientje als teken van een lichtje in de duisternis. Ze was verrukt: “Ik heb een lichtje van de Mzungu gekregen!!!!” Afgelopen zaterdag hebben we op deze manier in een uithoek van de wereld (Hewe) een mobiele kliniek gedraaid en daar deden we dan 20 patiënten op een dag. Zaterdag a.s. gaan we hetzelfde doen in Kamphenda. De aanplakbiljetten dat we komen hangen aan de bomen en ook daar zal dan een flinke rij voor ons klaar zitten. Elke maand is er op beide locaties een bezoek van de mobiele kliniek en het maakt het mogelijk dat meer mensen in uithoeken van de wereld medische hulp krijgen. Het werktempo van deze homeopaat gaat op die dagen enorm omhoog en de gemiddelde tijd is dan ongeveer een kwartier per patiënt. Ik probeer het voor elke patiënt zo te doen dat hij/zij zich welkom voelt, dat er volledige aandacht is voor de klacht en dat ik met alles wat maar mogelijk in mij, probeer de beste medicijnen voor hen te kiezen. Er is niet veel tijd voor een gesprek in een rustige opbouw, maar ik stel de noodzakelijke vragen die direct de kern van hun probleem raken en vervolgens doe ik de boeken open, stel nog een controle vraag, doe noodzakelijk onderzoek (bloeddruk, hart en longen als het nodig is) en kies het medicijn. Daarna: volgende patiënt. Aan het eind van de dag pakken we alle materialen weer in, het geheel gaat op de terreinwagen (zonder die 4 x 4 komen we er echt niet), wij gaan er in, we nemen vaak nog een paar reizigers mee die toch onze kant opmoeten (ze zitten dan een halve dag te wachten totdat we klaar zijn) en dan weer terug naar EvaDemaya (anderhalf uur hotsenknotsend over de ongebaande wegen). Daarna ben ik moe en heb dan de zondag om uit te rusten. Op maandag om half acht gaat dan de kliniek weer open. Ik probeer de mensen hier wat extra’s te vertellen over het vak en als ik thuis al lang weer aan een glaasje port zit in Scherpenzeel, dan gaat ook dat werk hier “gewoon” weer door. Onvoorstelbaar, wat een inzet. Als ik weer thuis ben, ik beloof het, dan zal ik dit verhaal illustreren met foto’s. Inmiddels heb ik er al zo’n 1.200 gemaakt en ik ben nog niet klaar. Ik eindig dit verhaaltje maar met “groeten uit Malawi”.