Zondagmorgen, 30 mei 2010 om 09.54 uur. Goeiemorgen voor wie dit maar leest, De inverter (machine die 220 V van 12 V kan maken) in het guesthouse is nog steeds stuk. Misschien komt er spoedig een andere. Er zijn er gelukkig meer in het centrum en ik werk nu in het kantoor van Steve (doet iets met logistiek) en het is weekend dus is hij er niet. Hij heeft de sleutel van zijn kantoor aan Brian (American Peace Corps) gegeven en die leent hem nu aan mij uit. Om 14.00 uur komt Brian terug en dan gaat hij aan de slag met zijn computer. We kijken dan even of de inverter onze beide machines aan kan en als dat het geval is, dan typen we samen. Ik laad nu ook de batterijen van de camera op en ook mijn telefoon. Ik hoop dat de machine dat aan kan. Hij geeft een groen lichtje als het goed gaat, oranje als het mis dreigt te gaan en rood betekent dat ik echt moet stoppen. We zullen zien. Het is stralend weer, felle zon en dus maakt de zonnecel heel veel stroom. Het is toch wel ingenieus als het werkt. De oude inverter kon het niet meer bijbenen en dus is die ter ziele. Hoe gaat het hier met me? Nou, heel goed. Ik leer inmiddels hoe ik het hier moet doen. De kliniekdagen zijn zeer boeiend en ik krijg nu door hoe ik het moet doen. Echt heel eenvoudig houden, luisteren naar het verhaal, een goeie ingang zoeken om de kern van het probleem te pakken en dan op zoek naar het best passende medicijn. Meestal lukt dat wel. Een enkele keer heb ik geen goed idee en ik heb ook een fout gemaakt door het repertorium een keer niet goed te lezen. Had het pas later door en de patiënt was al weg. Kan er niets meer aan veranderen. Ik zie het een volgend keer wel als ze terugkomt.Verder geef ik twee dagen les (dinsdag en vrijdag) en afgelopen vrijdag heb ik een lange les gegeven over brandwonden. Dat komt hier heel veel voor en daarom is dat een heel goeie les. Ik wilde die niet uitstellen tot het laatst, maar ik wilde er ook niet mee beginnen, omdat de studenten me dan nog niet kennen. Ik geef toch ook hier wel zeer persoonlijk les en ze zijn nu aan me gewend inclusief de grapjes om de ontspanning steeds maar te zoeken.Waarom zoveel brandwonden? Omdat “de gewone man en vrouw” (en dat is bijna elke dorpsbewoner) hier op open vuur kookt en er is dus altijd open vuur. In de avond wordt het wat kouder en dan gaat iedereen dichter bij het vuur zitten. Als je als klein wurm dan struikelt, lig je er midden in en dan zijn de problemen groot. Verder is het zo dat epilepsie hier redelijk veel voorkomt (nog geen idee waardoor dat komt), maar het is nou eenmaal zo. Wanneer een kind door een convulsie omvalt en in het vuur terecht komt, is dat tegelijk altijd bijna einde van het (levens)verhaal. Waarom, nou, omdat er heel veel blaren zijn (met dus kans op shock vanwege uit de circulatie getreden vocht) en de reis (op een ossenwagen!!!!) naar een kliniek duurt hier in de avonduren lang (als ze al op weg gaan). De dichtstbijzijnde mini-kliniek is in Bolero en dat is hier 30 km vandaan. Stel het je maar voor. Tegen die tijd is het coma daaren dan nog kan men er in een kliniek niet veel mee beginnen. Ik heb de club geleerd wat ze moeten doen met Acon.200, Arn.200 (repareert de vaatwanden, waardoor het “lekken” van vitale vocht stopt), Canth.200 voor de brandende pijn, Urtica tinctuur (veel van uitgedeeld!!!!) om de brand te stoppen) en dan nog een tube Combudoron voor de kleinere brandwonden. Calendula in tincuur en 200 hadden ze al en is ook nodig voor weefselherstel. Ik ben nu benieuwd naar de verhalen uit hun eigen praktijkje.Er zijn nu nog 5 weken les te gaan en dat betekent nog 10 lessen totaal. Ik heb vrijdag j.l. gevraagd naar onderwerpen zie ze zelf graag door mij behandeld willen zien en dat was een hele lijst: van reuma (kan hier zeer ernstige vormen aannemen: totaal kromgegroeide mensen die hun huisje nooit meer uitkomen) tot aan malaria toe. Ik moet hard aan de slag om dat allemaal voor te bereiden. Ik ga het kort en puntig doen, maar wel met de essentiële informatie, zodat ze daadwerkelijk aan de slag kunnen. Als al mijn plannen werkelijkheid worden en ik Peter, Ruth en Andrea elk van een flesje van de doos van 108 medicijnen kan voorzien, heb ik totaal nog ongeveer 200 flesjes over. Dat betekent dat ik nog genoeg flesjes van medicijn kan voorzien voor de groep. Korrels zat in de doos van 108 en alcohol is hier genoeg. Ik heb totaal nog ong. 3 liter nodig en dat is er zeker wel. De flesjes die dan nog over zijn geef ik aan het eind van mijn verblijf aan Peter en Andrea, inclusief een halve liter alcohol en dan kunnen zij ook zelf stock bottles maken voor patiënten die ver weg wonen.Peter (“the darkest hour is the hour before dawn”) ziet inmiddels de mogelijkheden om een praktijk in het Karonga (noorden van het land, ik bedoel: nog noordelijker dan we nu al zitten) te starten. Hij kan het zeker en ik zal hem stimuleren dat te doen. Hij en Andrea en Ruth hebben echt het niveau van Homeopathic Practitioner en de anderen hebben het niveau van Homeopathic Health Worker. Ik kan het zien aan de ijver en de werklust om het repertorium te leren gebruiken. Peter is aan het eind van de derde week bezig in serie 4 en dat is heel wat hoor als je bedenkt dat hij hier 4 dagen per week aan het werk is in de kliniek en tijdens de les, hij vertrekt om 7 uur van huis en heeft dan al een halve werkdag achter de rug. Om 4 uur gaat hij weer weg hier en is dan om 6 uur (donker!!!!!) thuis. Dan ligt er thuis nog werk te wachten. Volgende dag om 9 uur staat hij weer op de stoep. Ik vind het een GEWELDIGE PRESTATIE. Andrea doet het misschien iets minder, maar misschien vergis ik me wel. Zijn casusboek zag er ook indrukwekkend uit hoor. Ik ga hen allebei blijvend steunen en de gelden die op de 621194 binnen komen ga ik vooral besteden om hen te ondersteunen.Ik kan inmiddels (na drie weken dus) zeggen dat er werkelijk een heel groot verschil is met de kwaliteit in Kenia. Peter en Andrea en Ruth zijn stukken beter in homeopathie dan Joachim en Mary in Kwale, Kenia. Hier ziet werklust in en het spat er gewoon van af. Natuurlijk lachen we ook en praten over verschil in culturen, maar de kern is bezig zijn met homeopathie en wat mij betreft is dit elke euro waard. Twee jaar geleden was het eerst zo lastig om zicht te krijgen op Afrika. Dat voordeel heb ik al. Het enige was dat ik hier eerst de mensen moest leren kennen en zij mij, maar nu dat klaar is, zit ik er helemaal in en voel ik me helemaal thuis. Ik mis Joyce natuurlijk, omdat ik altijd graag wil laten zien wat ik aan het doen ben, maar ik ben ook blij dat ik nog 5 weken te gaan heb. Voor wie dit leest en wil bijdragen voor deze pioniers in Malawi: stuur wat geld naar rek.nr. 62.11.94 op mijn naam en alles komt op een prachtige plek terecht. De foto’s zet ik hier later wel bij, omdat ik hier vandaan geen foto’s kan versturen. Het internet verdraagt dat niet. Over geld gesproken: totaal is er in deze reis ongeveer € 3.500,00 geïnvesteerd (reiskosten, boeken, materiaal aan medicijnen, tincturen en flesjes en nog wat kleingoed) en daarmee wordt homeopathie bereikbaar voor 15 dorpen hier in de omgeving. Nu moet je een dorp hier iets anders voorstellen dan in Nederland. In Nederland heeft een dorp meestal een kern met wat boerderijen in de verte, hier is het alleen maar “verte”, maar in die verte wonen dan wel ongeveer 2.000 mensen die dan naar die man met die korrels en druppels moeten lopen. Die homeopaten moeten dan wel beschikken over het noodzakelijke materiaal qua kennis, boeken en medicijnen. Dat wordt nu dus geregeld en zij zijn er heel blij mee. Drie van de groep van 12 kunnen het heel goed en de anderen doen het op een eenvoudig niveau toch wel heel aardig. Kijk, als je bij brandwonden nou alleen maar begint met de medicijnen die ik hierboven noemde, dan is dat al heel veel. Zonder die medicijnen is er namelijk helemaal niets. Helaas moeten jullie, lezers, even wachten op de foto’s, maar die komen echt en dan zul je zien hoe mooi in alle eenvoud dat er dan toch uitziet. Ik heb inmiddels ervaring genoeg om kwaliteit te herkennen en ik kan nu wel zeggen dat het de investering in tijd en geld meer dan waard is. Het voelt toch echt heel bijzonder dat ik twee mensen (Ruth werkt al langer in de kliniek) met een paar boeken en flink wat flesjes met medicijnen zomaar op de homeopathisch rails kan zetten en dat bij hen ineens heel veel kwartjes tegelijk vallen en zij perspectief gaan zien om homeopathie neer te gaan zetten in hun “dorp”. Het zal mij niet verbazen als we over een jaar of drie in Karonga een praktijk voor homeopathie geopend zien met op de deur het bordje: “Peter Msowoya, Homeopath”.De inverter houdt zich nog goed. De telefoonlader doet het, de computer doet het en ook de camerabatterijen worden opgeladen. Ik ben zeer verheugd. Deze inverter ziet er net zo uit als die wij gekocht hebben. Hij kan totaal 300 Watt maken op 220Volt en dat is toch behoorlijk. De inverter in het guesthouse kon dat ook wel, maar die stond altijd al zo te stampen. Ik begrijp het wel dat die van ellende geheel is verbrand. Dat denk ik althans, omdat de rook er zo uitkwam. Toen deed ie het overigens al niet meer hoor. De vorige mail is er nog net mee gemaakt, maar het had niet een minuut langer moeten duren. Dorothy is net even langs geweest om te praten over de lunch. Ik heb dringend gevraagd of ze echt maar heel weinig wil maken voor me, anders moet ik me door een compete warme maaltijd heen wurmen. Dat liever niet. Vanavond is Vincent er weer (nu naar zijn familie in Mzuzu) en dan pakt hij weer uit. Ik kom echt niet slank terug hoor. Sorry, maar daar moeten we dan echt zelf aan werken als ik weer bij jou aan tafel zit. Ga me vooral met liefde en gezelligheid verwennen en niet met eten. Echt niet doen. Nou, vooruit dan, een glaasje port omdat ik dat hier zo mis, maar geen grote maaltijden, geen kaashapjes etc. etc. Help, help!!!!!Ik lig hier echt goed op stoom en op koers. Ik doe precies wat ik wilde en misschien zelfs wel iets meer dan dat. Over 5 weken ben ik klaar. Dan moeten ze hier ook maar eens rustig ademhalen om wat ik allemaal gezegd en gegeven heb en dan kunnen ze hopelijk uitpuffen. Daarna gaan Peter en Andrea aan de slag en zal ik hen nog opsturen wat ze nog nodig hebben.Wat is het geval bijvoorbeeld: Ik heb 87 flesjes waarvoor er geen pipet is. Die zijn dus nu nog niet bruikbaar. Ik heb even overwogen om je te vragen om 87 pipetten op te sturen met nog wat andere spullen, maar ik kan Peter en Andrea ook gewoon de 87 flesjes geven (elk de helft) en dan stuur ik zelf later de pipetten wel op. Ze hebben gevraagd om nog een paar meer spullen en dat moet toch ook later. Ze krijgen van mij lege stockbottles genoeg (met alcohol) om voor patiënten uit te delen als het nodig is en dan is er later nog tijd genoeg voor overig materiaal. Nu een paar leuke dingen erbij voor hen, samen met de staties was heel erg aardig. Volgende keer stuur ik zelf een fles body-lotion op voor Ruth, omdat ze dat heel lekker vindt en het is hier niet te koop. Ik laat de sun-milk hier voor haar achter. Dat vindt ze ook al heel erg lekker, al heeft ze van verbranden natuurlijk geen last.Ik weet nu ook al aan wie ik mijn kleren (overhemden, handdoeken etc. etc.) ga geven. Ik heb nog niets toegezegd, want dan zit ik er al aan vast, ook al wil ik later nog veranderen, maar het is zeer zinvol om kleding hier te laten. Kleren kosten weliswaar niet veel hier, maar alle beetjes helpen. Bovendien gebruik ik thuis die grijze handdoeken toch al niet meer. Nieuwtje uit de eerste hand? Prester (één van de Askari’s, guards) heeft gisterenavond een slang gedood. Hij kwam me expres roepen. Ik maak elke avond een wandeling over het terrein en soms iets verder en ook gisteren. Ik kan hem steeds beter verstaan en hij wil graag wat vertellen. Het is ongelooflijk dat deze mannen in het stikdonker overal kunnen lopen en precies weten waar ze zijn. In het begin kenden ze mijn stappen niet en dan had ik om de haverklap een bewaker bij me. Nu kennen ze mijn manier van lopen en mag ik de wandeling ook maken zonder dat er steeds één naast me opduikt. Prester is één van de gemakkelijkste omdat hij heel goed Engels spreekt. Ja, zijn Engels dan. Ik moet het nog wel verstaan natuurlijk. Na het praatje na het avondeten, omstreeks 18.40 uur ging ik weer naar het guesthouse voor de uitzending van de Wereldomroep. Om 18.55 uur werd er aan de deur getikt: Prester!!! Of ik een slang wilde zien?!?!?!? We hadden wel eerder over slagen gepraat, maar nu was er dus echt een. Hij was al dood. Wat was het geval? Er was er één in de shade naar binnen gekomen door een gat en de medeguard van Prester had hem gehoord!!! In het donker dus!!!!! Zaklamp aan enPrester pakte een stok en heeft hem doodgeslagen. Lengte: ong. 1 meter en polsdik. Achteraf bleek het geen gifslang te zijn, maar wel een gemene bijter. Ze vallen aan en bijten en eten dan de prooi op. Deze was niet giftig, maar het is regel dat alle slangen gedood worden. Onderscheid tussen gifslang en alleen bijter is vaak niet makkelijk en een beet van een bijter is ook niet leuk. Omdat ze niet willen dat de slangen zich vrij in het dorp en het centrum kunnen bewegen en zich ook niet mogen voortplanten worden ze allemaal gedood. Jammer, maar het kan niet anders. Ik snap het wel. Tjonge, wat is die Prester dan rap. Ze kunnen het echt. Weet je, bij daglicht doen ze het met een katapult. Dan schieten ze ze dood met een steen op de kop. Op 8 tot 10 meter gegarandeerd dood in één schot. Knap hoor. Nou, ik miste daardoor dus het begin van de uitzending van de Wereldomroep, maar ik heb nu dus wel een slang gezien. Of ik zelf bang ben? Nou nee, ik loop altijd op de wegen en nooit door het struweel. Ik loop in het donker met de lamp voor me en ik zal een slang altijd zien. Ze kunnen niet in mijn huisje komen. Alles is dicht. Kan echt niet.Overigens is het zo, dat ik tot nu toe nog maar één keer één mug gezien heb. Die zoemde om de brandende kaars in het guesthouse en liet uiteindelijk het leven in de vlam. In mijn huisje heb ik geen muggen gezien. Ik hoor ze ook ’s nachts niet. Voor zekerheid spuit ik één keer in de drie dagen (er staat een spuitbus in de keuken voor algemeen gebruik) en dan heb ik nergens last van. Ik hou overigens mijn malaris-profylaxe in de gaten en neem de medicijnen trouw in. Geen angst hebben hoor.Alles wordt nog keurig opgeladen (camerabatterijen, telefoon en computer) en deze inverter doet het heel goed. Ik heb nog geen films gemaakt en ik denk dat ik het ook niet ga doen. Veel te veel onrust. Foto’s laten heel goed zien wat ik meemaak en alles staat goed op tijd, zodat ik het per dag kan zien. Ik koppel foto’s van patiënten aan foto’s (macro) van het dossier en dan heb ik materiaal genoeg voor het maken van mooie presentaties. Ik wil zeker ook nog de mensen afzonderlijk fotograferen, maar dat komt wel als ik in de laatste weken ben. Heel veel mensen kennen me nu wel en als ik in het “dorp” kom (zeg maar de doorgaande weg), dan word ik heel veel aangesproken. Altijd handen schudden, altijd de begroetingsrituelen en steeds maar verhaaltjes, verhaaltjes, verhaaltjes. En………..ze willen allemaal dat ik blijf. Ronald, de bushdoctor en leider van de Vimbusa-dansavond, heeft me al bezworen dat ik echt twee jaar moet blijven. Als ik niet zonder mijn vrouw kan (of zij niet zonder mij, of allebei) dan moet ze maar hier komen. Hij vindt twee maanden echt veel te kort en ik mag echt niet weg. Er zijn er steeds meer die nu al vragen wanneer ik wegga en of ik niet alsjeblieft wat langer kan blijven. Nee hoor, op 8 juli 2010 om 13.15 uur vertrekt er een vliegtuig vanuit Lilongwe naar Nairobi en daarna naar Amsterdam en ik zit er echt in. Echt waar.Afgelopen vrijdag weer een Vimbusa-avond en prachtige rituelen gezien. Ze maken ter plaatste allerlei touwtjes voor een geheel van rinkelbellen die om het middel en om de enkels van de dansers zitten. Hoe kom je aan een touwtje? Dan heb je een oude jute-zak en die pulk je draad voor draad uit elkaar. Een aantal draden worden dan op het onderbeen met de hand getwijnd (drie draden bijv. worden dan samen één draad) en dan is dat het touw voor de rinkelbellen. Waarom niet gewoon een bestaand touwtje gepakt? Ja, ik kan ook niet alles vragen. Het hoort bij het ritueel. Als ik binnenkom mag (nee, moet!!!) ik op het podium gaan zien (verhoging in de aarden vloer) en dan komen bijna alle dansers mij persoonlijk groeten. Ze gebruiken daarvoor een bijzonder vorm van handen geven en ze willen heel graag dat ik dat net zo doe als zij. Dat doe ik natuurlijk. Verder betuigen ze diep respect aan mijn geest en doen dat op een bijzondere wijze die ik alleen maar kan nadoen. Ik ga het hier niet uitleggen. Ze groeten dan niet mij ( dat hebben ze al gedaan met geven van handen), maar ze groeten die wie ik in essentie ben en dat is toch wel heel bijzonder hoor. Ronald legt het graag uit en hij vindt het heel goed dat ik naar de bijeenkomst toe komt. Het begint om 19.00 uur met een gebed waarop iedereen Amen zegt (Vimbusa is een oude genezingsdansvorm van vóór de intreding van de blanken in Afrika, de ceremonie is duizenden jaren oud) en het duurt dan tot ongeveer 01.00 uur en gaat aan één stuk door. Er zijn een paar patiënten, drie tot vier op één avond die allemaal het ritueel doorgaan. Ik ga geen foto’s maken, maar ik teken het wel een keer en vertel dan wat er te zien is. Jullie mogen ook komen, want als je eenmaal een vriend bent, dan is de familie van de vriend ook welkom, maar ik vind het echt te intiem om foto’s te maken. Misschien vraag ik het aan het eind nog wel een keer, maar het is echt gemeend en geen lollig dansfeestje. Iedereen zit er helemaal in. Er zijn drie tamtams, verder rinkelbellen hardhouten plankjes waar je met een ander stokje op slaat (in het ritme) en wie dat niet heeft, nou, die klapt in zijn handen. Er zijn ong. 30 mensen aanwezig van wie zeker 5 vrouwen met baby’s op de rug in een chitenje gestopt. Die baby’s dansen gewoon mee. Verder een aantal kinderen in de leeftijd van 5 tot 12 jaar. Eigenlijk alle leeftijden wel. Mensen raken mij aan, zijn blij en vereerd dat ik er ben. Tussendoor mag je ook even naar buiten. Dat doen de tamtams ook: die worden steeds bij het vuur opgewarmd, want dan klinken ze beter. De voorlaatste keer had ik een cola-blikje met steentjes (werkt heel goed) en de laatste keer het houten ritme-spul. Rustig doorrammen maar en je komt vanzelf in een trance. Ik ga om 22.00 uur weer weg, maar ik zal zeker ook een keer blijven van het begin tot het eind. Zeer bijzonder. Ik schreef er al eerder over, maar het gaat nou eenmaal zo. Ik denk eraan en dan schrijf ik.Ik heb een folder gezien en dat ziet er heel mooi uit. Mochten we ooit in de omgeving komen dan wil ik dit centrum graag bezoeken. Het is nu veel te ver weg. Ik kan er ook in het laatste weekend dat ik hier ben niet naar toe. Qua tijd zou het nog wel gaan, maar qua geld niet. De kosten voor een taxi zijn veel te hoog en met de matola (openbare “bus”) is dat geen doen.In Kenia zagen we overal busjes rijden als openbaar vervoer. Het zijn hier open vrachtauto’s en dat ga ik echt niet doen. Het kost bijna niks, maar dat wil ik echt niet. Het is een mooi centrum van zeer oude archeologie en het past prima in de boeken van de Stam van de Holenbeer en Ayla etc. De wond van mevrouw Mtonga doet het zeker goed. Ze doet nu zelf Calendula zalf op de wond en er zit geen verband meer omheen. het moet nu langzaam drogen aan de lucht en de oppervlakte van de wond moet nu maar huid worden. Ik ga morgen of woensdag wel weer een keer kijken. De casus hou ik helemaal bij in een apart bestand in deze computer en dan later met de foto’s is het een uniek document. Ik hoop dat het goed afloopt. Nog niet eerder zoiets gezien. Dit is trouwens toch al een land en een plek waar je dingen te zien krijgt die je nooit eerder gezien hebt. Hier drinken ze bijv. een alcoholdrank van 90 tot 95%. Je gelooft het niet, maar het is echt waar. Misschien heb ik er eerder over geschreven en anders krijg je de casus te zien. Echt waar. Deze jongen is geheel verslaafd, drinkt alcohol en eet rietsuiker. Dat is zijn dieet. Zijn klacht is: pijn in de bovenbuik. Dat vind ik dan weer niet zo raar. Hij vroeg of we er iets aan wilde doen. Wij wilden wel. Hij wilde ook. Dat was één van de mooiste consulten tot nu toe. In 25 minuten een open en eerlijk gesprek over alcoholverslaving en de wil om er vanaf te komen. Hopelijk doet Sacch. het. Medicijn kiezen is dan een fluitje van een cent, maar of het organisme het nog kan en wil….dat is nu de vraag. Ik heb een foto van deze jongen gemaakt. Ik heb hem heel duidelijk gezegd hoe mijn houding ten opzichte van hem is en ik ben heel erg blij dat Tinus me dat geleerd heeft. Ik veroordeel niet. Ik geef hoop en samen gaan we aan het werk. Misschien ziet hij me maar twee of drie keer, misschien nooit weer, maar we hadden wel contact. Ik ben benieuwd. Een vriend van Peter had hoofdpijn. Drie keer één druppel Nux.v. 200 onder de tong en hoofdpijn is weer beter. Medicijn gekozen op essentie van de man. Complete, gezonde Nux.v. met een paar hoofdpijnsymptomen. Ook weer leuk. Mooie foto van een sterke man met een paar heel aardige rubrieken. Toch was het dit keer de mind. Kijk, zo is het elke keer weer anders en ik ben heel blij dat ik zoveel verschillende ingangen voor de strategie kan kiezen. Wat ben ik blij dat ik niet zo theoretische zeikerd ben die altijd en alleen maar op één en dezelfde manier een casus kan benaderen. Werkelijk waar, daar ben ik heel blij om.Inmiddels ben ik aan de 900 foto’s en het wordt een enorme klus om dit allemaal goed uit te zoeken. Ik neem er een aantal weken voor. Geluk is dat de datum in de camera goed staat en dat ik dus altijd weet welke foto bij welk verhaal hoort. Ik de nummers van de foto ook (vaak, bijna altijd) vermeld bij de casus, dus dan vind ik het altijd terug. Ik heb zeker zin om van deze reis een lange powerpoint presentatie te maken om te laten zien hoe homeopathie (in Afrika) werkt. Veel meer nog dan ik Kenia ben ik hier op mijn plaats. Mensen willen graag dat ik wat zeg. Veel meer werklust dan in Kenia en die vreselijke strijd om dat eergevoel, dat is hier helemaal niet. De mensen zijn vriendelijker en zachter. Ik denk van binnen wel verdrietig omdat ze niets hebben en het dagelijks leven is toch iets van overleven hoor, om voedsel en spullen die je toch nodig hebt. Het is hier toch heel veel werken, denk ik. Drie weken hier zijn betekent dat heel veel mensen mij kennen en niemand kijkt meer raar of gaapt me aan. Ja, in het begin wel even, maar als ik nu opwaardeerkaartjes ga kopen in het “dorp”, dan betekent dat drie tot zes gezellige gesprekjes. Het gaat weliswaar nergens over, maar dat is voor hen toch ook een manier van overleven. Je hebt niks en je kletst toch gezellig met elkaar. En lachen. Je zou kunnen zeggen dat ze dan van alles weg lachen, maar ze hebben ook nauwelijks de mogelijkheid om iets meer te hebben. Werk is er niet en eten kost toch ook geld. Bovendien wil iedereen een beetje vertier en dus is er een grootse voetbalcompetitie en dan staan er zomaar 500 man en vrouw langs het veld. Kindertjes in de bomen en “cheerleaders” langs de kant. Het is me een belevenis. De meiden doen ondertussen een soort van korfbal op het aanpalende terrein. Altijd lekker bezig.Weet je, een week geleden zat ik aan Mkatha Bay aan Lake Malawi. Achter mijn huisje was ook een veldje waar een stel meiden bezig waren met “netbal” (zoals korfbal hier heet). Amy, de beheerster van de uitspanning, kwam expres naar me toe of ik het niet te luidruchtig vond met die spelende meiden. Wat een beleefdheid en een aandacht voor de gasten…. Ik zei dat het me helemaal niet stoorde en ik geloof dat ik nog foto’s heb gemaakt. Ook achteraf gezien, zeer geslaagd, mijn (korte) bezoek aan Lake Malawi. Ga er graag nog een keer (wat langer) heen. Huisje kost € 20,00 per nacht en voor een tientje per dag krijg je dan ook nog te eten. Oh ja, en dan krijgen jullie ook nog de zachte steentjes te zien. Ik heb de hele zak (ongeveer 200 stuks) verdeeld over 4 kleinere porties en dan doe ik die op vier verschillende plekken in mijn bagage. Ik hoop dat het mag en dat ik ze kan meenemen. Ik kan me overigens niet voorstellen dat de douane dit niet goed vindt. Het zijn heel gewone “zachte” steentjes. Er liggen er nog veel meer: een heel strand vol, dus qua archeologie of zoiets, of rijkdommen van het land die de grens overgaan, nee dus, dat valt wel mee.De mensen vinden het fotoboekje een groot succes. De “bevallingen-unit” is op dit moment in de verbouw en dat betekent dat er nu geen bevallingen zijn. Vrouwen die gaan bevallen, moeten nu naar het ziekenhuis in Bolero of Rumphi (spreek niet uit met een “f”, maar frommel gewoon de “h”tussen de “p” en de “i”. Het dorp “Kamphenda” wordt op een soortgelijke manier uitgesproken en ze vinden dat ik het heel goed doe!!!!) en dat is een heel eind weg. Vervoer met een matola (vrachtwagen, jawel!!!!!) of op een ossenwagen. Kan ook nog. Mrs. Mtonga is hier eerste keer op een ossenwagen naar toe gebracht. Er is hier wel een ambulance, maar als ze het niet vragen en we weten het niet, dan wordt die niet gebruikt. Oh ja, dit stukje wordt een beetje ingewikkeld. Ik zal zorgen voor structuur. Kortom, geen bevallingen dus hier, maar donderdag kreeg ik wel een rondleiding van de beide vroedvrouwen en ook aan hen heb ik het fotoboekje laten zien: bevallingen van de schapen met Jeanette en mij aan het werk staan er ook in. Plus de foto’s van het flessen geven aan Luna etc. Dat vonden ze prachtig. Ze vonden het geweldig dat we dat konden doen met schapen en ze wilden ook weten wat de problemen dan wel zijn. Hier zijn namelijk geiten en dat gaat altijd zomaar vanzelf. Nu ben ik dus weer waar ik wezen wilde, bij dat fotoboekje en dan de laatste bladzijde met het uitzicht over het weiland achter. Dat vinden ze werkelijk prachtig en dat het dan zo plat is, en bevroren……. Nou ja, dat uitzicht dus, en dan ben ik weer rond, dat zie ik ook weer in levende lijve als we over zes weken lekker op dat bankje niet al te sterke thee zitten te drinken. De wind is vrijwel gaan liggen en het is buiten in de zon nu te heet om er te zijn. Ik ben blij dat ik in een mooi kantoortje zit, drie bij zes meter. Alle hoeken zijn afgerond, geel gestuct met een rieten dak, twee heel eenvoudige bureaus, een hoge kast met fineerdeur en een lage plankenkast. Achter mij een heel laag kastje met een accu erin. Daar hangt de inverter aan: snort hard en maakt mooi 220 V. De telefoon is inmiddels opgeladen en de camerabatterijen mogen wat langer. Die moeten wel 18 uur aan de lader voordat ze weer vol zijn. Lichtje in de inverter is nog steeds geruststellend groen en over drie kwartier komt Brian van het Peace Corps en dan gaan we zien of we allebei aan deze inverter kunnen. Mocht dat niet lukken, dan haal ik de lader voor de camerabatterijen er af en als het dan nog niet lukt, dan stop ik met typen. Ik verhuis even naar het andere bureau, dan heb ik een mooier uitzicht en heb ik zicht op de deur voor het geval er een slang naar binnen mocht komen. Nee hoor, dat gebeurt echt niet. Kijk, een voordeel van verhuizen naar dit bureau is dat deze stoel heel lekker zit. Ik kreeg al een houten kont en nu zit ik wat zachter op een soort (kunst)leren kussen. Ik kan niet korter dan twee maanden, anders kan ik omtrent het repertorium niets neerzetten. Na deze twee maanden is het helemaal duidelijk wie het boek zal gaan gebruiken en wie niet. Het grootste deel van de groep zal er wrs. niets mee doen en die blijven homeopathie op Arnica niveau doen. Als ze dan met brandwonden maar aan de slag gaan, dan is ook dat college niet voor niets geweest. Voor Peter en Andrea is het echt een grote stap voorwaarts en ik geniet daar heel erg van. Door deze twee mannen op het spoor van het repertorium te zetten en hen de bijbehorende medicijnen te geven, wordt goeie gezondheidszorg mogelijk voor ongeveer 4.000 mensen in hun dorpen. Ik weet zeker dat dit gaat uitgroeien tot goeie homeopathie voor deze mensen en daar ben ik heel blij om. Peter zegt elke dag tegen mij dat dit uniek is in Malawi en dat hij heel blij is dat ik er ben. Er is hier geen andere plek om homeopathie te leren en hij heeft al een paar jaar het gevoel gehad dat er meer moest zijn in dit vak, maar hoe dan…….Met het repertorium erbij ziet hij dat licht aan de horizon en dat was werkelijk heel bijzonder om van hem te horen. In een split-second zag ik wat hij bedoelde en ik was zeer, zeer gelukkig. Straks moet ik Peter en Andrea weer loslaten en ik ga het doen, maar ik weet nu al: dat wordt huilen, omdat het zo zinvol is/was en het hen zo goed deed. Ondertussen maken we grapjes en lachen wat af, maar we weten nu al dat het eindig is en die eindigheid, dat is wat het verdriet (om afscheid) geeft. Bij jou kom ik terug, elke keer weer. En tegelijk weet ik dat ik hier een stukje van mij ligt. Ik weet, ik ben een expert in het leren van het repertorium, ik kan het en het helpt veel mensen verder. Dat is mooi, dat is aardig in Nederland. Maar hier komt anders niemand naar toe en het helpt hier een paar mensen heel erg veel. Het is niet minder zwaar, maar ik weet dat het hier mensen heel erg goed doet. Ik voel dat niet als mijn verdienste, maar het gevolg van wat jij en ik hebben. Mocht je Peter ooit ontmoeten, wie weet, wie weet, dan zul je het zien. Wat een dankbare man en elke investering waard. Kijk, we stuurden ook Repertoria naar Mariam en Irene (verstrikt in hun problematiek). Peter en Andrea zijn volwassen mannen. Ik weet dat ze problemen hebben, maar die zijn veel meer financieel van aard. Zij staan elke ochtend op om er weer wat van te maken, stappen op de fiets, gaan er weer twee uur tegenaan en ze melden zich in de kliniek. Hebben hun werk af en zijn zo blij met woordenboeken, zodat ze hun woordenschat kunnen vergroten. Tumbuka heeft niet zoveel woorden en ze moeten dus in een veel groter Engels leren denken. Dat repertorium alleen al is een vergroting van hun woordenschat. Je kunt je dat misschien niet voorstellen, maar het Tumbuka is een stamtaal van ongeveer 2000 woorden en die worden gebruikt voor alles. Een woord kan een iets andere betekenis krijgen door een iets andere toonhoogte of een iets ander zinsverband, maar het is toch een taal van “armoede”, als je begrijpt wat ik bedoel. Nu moeten ze met werkelijk heel apart Engels aan de gang. Ik merk hetzelfde ook tijdens de casussen. Mensen hebben gewoon pijn. Ze kunnen niet zeggen wat de aard van de pijn is, omdat ze daar geen woorden voor hebben. Kijk, daar kom je na ruim twee weken achter. Ik zie het pijnlijke gezicht als ik aan Ruth vraag of ze nog een keer wil vragen naar de sensatie van de pijn. Ze komen niet veel verder dan shhh, shhhh of shoeshoe of zoiets en daar mag ik dan een repertoriumwoord bij zoeken. Kijk dat maakt het niet gemakkelijk. Geeft niks, ik doe het gewoon, ik ga elke dag aan de slag en ik zie in de dossiers dat de medicijnen van Nicoliene en mijn andere voorgangers het doen en dat is mooi. Misschien zeggen de patiënten dat het hen helpt, terwijl het misschien helemaal niets doet en zijn ze alleen maar beleefd……..dat weet ik dan niet en dat kan ik ook niet helpen. Ik heb in Peter en Andrea twee zeer eerlijke Malawiërs ontmoet en zij zeggen tegen mij dat wat ik doe hen elke dag verder helpt. Zij werken aan de series zoals ik niet eerder heb gezien. Ik heb gezegd dat ik hier niet alleen ben, maar dat er een grote groep van mensen achter mij staat die mij steunt en helpt en mij van geld en support en liefde voorziet om dit allemaal mogelijk te maken. Dat weten zij. Het is niet alleen maar dat ik hier in mijn eentje dit doe, maar jij bent hier ook, Anneke Laurman is hier ook en zoveel anderen. Meer dan in Kenia werpt dit zijn vruchten af en van mij mag iedereen dat weten. De grootste steun voor mij…… dat ben jij!!!! Ondertussen komen de koeien en geiten hier langs en een jong geitje is de weg even kwijt en wordt door de koeien/annex-gietenhoeder in het rechte spoor geleid. Ik weet altijd dat ze komen omdat ik het fluitje van de herder herken. Een apart fluitje en dan weten ze dat hij in de buurt is. Deze koeien en geiten eten gewoon de dorre bladeren die op de grond liggen. Ook eten ze de droge mais die op het veld is achtergebleven nu de kolven eruit gehaald zijn. Beetje schrale koeien, dat wel, maar toch leuk om ze elke dag hier op het terrein te zien. Ze zitten ook binnen, vanwege de mest. Die wordt gebruikt voor bio-gas dat hier ook op het terrein gemaakt wordt en daar wordt de lunch op klaargemaakt. En weer zijn er dan een paar mensen aan het werk. Kijk, dat werkt tenminste. De organisatie hier is veel groter dan je misschien mocht denken. Ik heb het hele organisatieschema in macro gefotografeerd en dan zul je versteld staan wat hier allemaal gebeurt, inclusief micro-krediet en daar is ook een bureau en een manager en een “wachtkamer” waar elke dag mensen zitten. Kortom, het werkt allemaal en het werkt goed. Ook als Jacqueline er een week of 10 dagen niet is, dan werkt het nog. Het gaat gewoon door zonder problemen en iedereen wil. Brian is binnengekomen. Het is nu 14.50 uur en ik ga ermee stoppen. Misschien komt er in de komende dagen nog iets bij. Dat zie ik dan wel. In elk geval gaat deze tekst op de usb-stick en hopelijk heel gauw naar Joyce en Jeanette en Hans en al die anderen die dit lezen.